Nieuws archief
Rijk bespaart miljoenen met open source site
De dertien ministeries in Nederland krijgen allemaal één website en één huisstijl. De bestaande websites gaan ‘op zwart’. De nieuwe site is gebouwd, beheerd en gepresenteerd door de open source software van het Amsterdamse Hippo. Tegelijk met deze initiatieven worden de communicatieafdelingen van de departementen samengevoegd. Het geheel van deze acties levert volgens experts miljoenen euro’s aan besparingen.
Overheid Nieuwe Stijl heeft gekozen voor open source software om de nieuw te bouwen, centrale website van de rijksoverheid (http://www.rijksoverheid.nl/) vorm en inhoud te geven. De dertien departementen hebben voortaan één website. Voorheen had elk ministerie zijn eigen site met tal van afzonderlijke microsites. In totaal waren er honderden webstekken. Die gaan allemaal uit de lucht als de nieuwe site actief is.
Tegelijk met het project Overheid Nieuwe Stijl is ervoor gekozen één huisstijl te gebruiken: de Rijkshuisstijl. Bovendien is samenvoeging van de communicatieafdelingen van de departementen in volle gang. ‘Voorheen was er voor elke campagne bij elk ministerie een aparte huisstijl met apart logo, enzovoorts. Dat kost veel geld. De nieuwe opzet is veel efficiënter’, aldus een woordvoerder van Hippo. Hij vertelt dat de uitvoeringsorganen, zoals Rijkswaterstaat en Senter-Novem, kijken hoe zij kunnen aansluiten op deze beweging van het rijk.
Op 27 mei is er een seminar voor rijksambtenaren over dit onderwerp. Rode draad van het congres is hoe open source software een grote, geldbesparende rol kan spelen. Aan de hand van cases wordt uitgelegd wat de voordelen zijn van de Rijkshuisstijl. Het gebruik van één huisstijl leidt tot besparingen in het ontwerptraject.
Bron: computable
Eerste open source index gepresenteerd
Na een jaar ontwikkelen en meten hebben onderzoekers van het Georgia Institute of Technology de eerste open source index gepresenteerd. De index is samen met Red Hat ontwikkeld en het geeft het gebruik weer van open source software in 75 geselecteerde verschillende landen. Er is een onderscheid gemaakt naar een activiteiten- en een omgevingsindex. De eerste betreft het gebruik van open source, de tweede bijvoorbeeld het aantal internetaansluitingen in een land.
De professoren Douglas Noonan en Paul Baker van de School of Public Policy and Center for Advanced Communications Policy aan het Georgia Institute of Technology zijn ongeveer een jaar geleden begonnen in kaart te brengen hoe het zit met de verspreiding van open source software over de wereld. Ze hebben 75 landen, waaronder ook Nederland, onderzocht. Het tweetal heeft vooral veel literatuurstudie gedaan en bedacht welke indicaties een rol spelen om een open source index te maken. De literatuurstudie is aangevuld met interviews met experts en gebruikers
Het onderzoek gaat in op de acceptatie van open source in sectoren zoals overheid, bedrijven en individuen. Om het gebruik van deze software in kaart te brengen, hebben de professoren twee verschillende indexen ontwikkeld: een voor de activiteiten en een voor de omgeving. De activieitenindex omvat zaken als de regelgeving voor open source binnen een land en open standaarden, het aantal gebruikers en aanbieders van opensourcesoftware. De omgevingsindex behelst factoren die het gebruik van open source kunnen beïnvloeden. Te denken valt aan het aantal internetgebruikers in een land en de aanwezig infrastructuur.
Red Hat stelt de open source index (OSI) beschikbaar aan de open source community en alle andere geïnteresseerden. Paul Baker zegt dat open source het goed doet over de hele wereld. ‘In overeenstemming met het opensourcemodel zien wij dit onderzoek als een begin en kijken wij uit naar een vervolg door anderen om deze informatie verder uit te bouwen en te vervolmaken, zodat het een afspiegeling is van de ontwikkelingen van het opensourcesoftwaremodel.’
Bron: computable
Programma 2de NOiV Voorlopersbijeenkomst
Op donderdag 14 mei (13.30 – 17.30 uur) vindt in de Glazen Ruimte in Maarssen de 2e Voorlopersbijeenkomst van programmabureau NOiV plaats. Doel van de bijeenkomst is om actieve partijen bij elkaar te brengen op het gebied van open standaarden en open source software.
Op het programma voor 14 mei staat onder anderen het St. Antonius Ziekenhuis. In een updatesessie van vijf minuten zal Holger Peters van Stichting GemGids de actuele situatie schetsen van de ontwikkelingen rondom GemGids.
Meld je aan bij het NOiV
bron: NOiV
Kan software van de overheid ‘geopensourced’ worden?
Begin deze week is het boekwerkje ‘Overheidssoftware als open source’ (PDF omslag) verschenen, een handreiking juridische aspecten in het kader van NOiV actielijn 15*.
Er wordt onder meer aandacht besteed aan de vraag op welke wijze de overheid bij een ICT-opdracht of een aanbesteding van een ICT-opdracht aanspraak kan maken op de intellectuele eigendomsrechten van nieuw ontwikkelde software. Ook wordt ingegaan op de vraag in hoeverre de overheid als opdrachtgever van tevoren aan de ontwikkelaar van de software duidelijk moet maken dat het de bedoeling is dat de broncode en software onder een open source licentie beschikbaar komt. Verder wordt ingegaan op de mogelijke risico’s die door de overheidsorganisatie gelopen worden indien de software en broncode beschikbaar worden gesteld zonder auteursrechtvoorbehoud of met gebruik van een open source licentie. Deze risico’s zijn onder meer afhankelijk van de vraag of de overheidsorganisatie alle auteursrechten heeft verkregen en daardoor zelf licentiegever is geworden, of dat zij van de ontwikkelaar een open source licentie heeft gekregen. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om aansprakelijkheid wegens slecht functioneren van de software en om aansprakelijkheid omdat blijkt dat de geleverde software inbreuk maakt op een intellectueel eigendomsrecht van een derde.
* In actielijn 15 (‘Software in gebruik bij de overheid’) van het actieplan staat onder meer:
‘Het Kabinet zal gaan onderzoeken in hoeverre alle in eigen beheer/opdracht ontwikkelde software (in navolging van bijvoorbeeld de elektronische voorzieningen voor het gebruik van het Bedrijvenloket en eFormulieren) in beginsel onder een open source softwarelicentie is vrij te geven, opdat meer software voor hergebruik door de Nederlandse economie beschikbaar komt, de openbaarheid van bestuur versterkt wordt en de aansluiting op elektronische overheidsdienstverlening verder verbeterd wordt. Dit kan betekenen dat de overheid in aanbestedingen het voorbehoud moet maken ook de Intellectuele Eigendom te verkrijgen van de ontwikkelde software. Zo heeft het Bureau Keteninformatisering Werk en Inkomen van SZW haar software ter beschikking gesteld aan de onderwijswereld om hiermee goedkoop en snel hun Elektronisch Leer Dossier te ontwikkelen. Uitzonderingen kunnen gelden voor software in gebruik voor vitale en nationaal gevoelige doeleinden. In dit verband zal ook de ontwikkeling rond de European Union Public License 1.0 (EUPL) gevolgd worden.’
Gedrukte exemplaren van het boekwerkje, dat verschenen is onder een Creative Commons-licentie, zijn op te vragen bij het secretariaat van programmabureau NOiV (Anuskha.soerahi@ictu.nl)
Bron: NOiV
GGD Regio Nijmegen – Virusscanner en Spamfilter – ongeveer 700 gebruikers
De GGD Regio Nijmegen is begin dit jaar overgestapt op twee Open Source pakketten. Als Spamfilter en e-mailvirusscanner is ESVA gekozen en Endian Community Edition als Firewall / Proxyserver. Zorgopen.org stelde Senior Systeembeheerder Richard Raaijmakers een aantal vragen over het hoe en waarom.
Waarom zijn jullie overgestapt?
De licenties van onze huidige spamfilter/e-mailvirusscanner en firewall liepen hoog op. Voor elke gebruiker moesten we een licentie aanschaffen. Deze licenties moesten ook nog eens ieder jaar vernieuwd worden! We hebben daarom naar goedkopere oplossingen gekeken, en kwamen uit bij open source oplossingen.
Hoe verliep de implementatie?
Ik overdrijf niet als ik zeg dat de implementatie van ESVA in een uur gedaan was. Veel sneller dan bij onze vorige Spamfilter. Ook de Firewall was zo geregeld, de interface van ENDIAN vind ik er bovendien heel professioneel en gebruiksvriendelijk uitzien. Het viel dus ontzettend mee. Dowloaden, instellingen-wizard doorlopen, draaien.Voor support kan ik niet direct terecht bij een leverancier, maar de diverse internet forums zijn toereikend om het maximale uit de software te halen.
Hoe bevalt Open Source?
Ik ben heel enthousiast. De gebruikte technieken zijn gewoon heel goed, zoals de greylisting techniek van ESVA. Deze software kan meer dan onze vorige software. De stabiliteit en kwaliteit is verbeterd. Onze helpdesk krijgt substantieel minder meldingen van gebruikers die melden dat ze veel Spam binnen krijgen en er zijn minder vals-positieve Spammails waardoor mensen minder vaak hun mail kwijt zijn.
Open source is echt gaan leven in onze ICT-organisatie.
We besparen flink op onze ICT-uitgaven. De exacte berekening moeten we nog maken. We besparen enerzijds in tijd, anderzijds op uitgaven aan licenties.
We hebben overigens niet veel rumoer gegeven aan de overstap binnen de organisatie. Het zegt genoeg dat we er geen negatieve reacties op krijgen. Als er geen problemen zijn, hoor je niets.
Hoe nu verder?
Open source is tot nu toe zo goed bevallen dat we verder kijken naar meer backend oplossingen, zoals een CMS. We zijn in onze organisatie nog niet toe aan het veranderen van desktops, omdat onze medewerkers erg gehecht zijn aan wat ze nu hebben.
Heemskerk: samen met België Open Source en Standaarden promoten
“Nederland en België zijn nauw verwant. Door actiever samen te werken op een aantal terreinen kunnen we beter profiteren van elkaars ervaringen en kennis. Wij gaan onder meer de krachten bundelen om elektronische vaardigheden van burgers te bevorderen en open standaarden en open source software internationaal te promoten.” Dat zei staatssecretatis Frank Heemskerk (Economische Zaken) afgelopen donderdag tijdens een werkbezoek aan België. Om de samenwerking te bekrachtigen werd een zogenoemde Memorandum of Understanding ondertekend met Vincent van Quickenborne, de Belgische minister van Ondernemen en Vereenvoudigen.
Bron: NOiV
Wat is het voordeel van open standaarden?
- open standaarden zijn voor iedereen vrij te gebruiken
- open standaarden worden goed onderhouden
- alle onderdelen van de standaard zijn gratis beschikbaar
- bestanden in open standaarden zij wereldwijd goed uitwisselbaar
Elke leverancier kan een Open standaard in zijn software gebruiken waardoor data beter uitwisselbaar wordt. De belangrijkste voordelen hiervan zijn:
Betere communicatie: open standaarden maken communicatie binnen de zorg en met patiënten veel eenvoudiger, omdat bestanden zonder conversie uitgewisseld kunnen worden.
Betere interoperabiliteit: door open standaarden kan software en apparatuur binnen en buiten de instelling met elkaar werken, hierdoor worden ziekenhuizen leveranciersonafhankelijk.
Bestanden die in open standaarden zijn opgeslagen kunnen makkelijk tussen verschillende applicaties uitgewisseld worden. De uitwisselbaarheid tussen gebruikers is maximaal. De standaarden zijn bekend en worden goed onderhouden. Dure conversieslagen zijn hierdoor niet nodig. Omdat (bijna) alle standaarden gebruikt en omgezet kunnen worden door open source bent u leveranciersonafhankelijk.
Zorgsystemen in VS verbonden met Open Source ‘CONNECT’
De amerikaanse overheid stelt (Open Source )software beschikbaar aan instellingen in de gezondheidszorg om te koppelen aan het nationale gezondheids informatie netwerk (NHIN – Nationwide Health Information Network). Het project heet CONNECT. Het NINH heeft als doel de uitwiselling en koppeling van zorggegevens te realiseren in de gehele VS. De open soucre software die in project CONNECT gemaakt worden, zijn bedoeld om de diverse systemen aan te laten sluiten op het nationale netwerk.
Hoe verdient een leverancier van OSS zijn geld?
Dienstverleners die Open Source Software ondersteunen verdienen hun geld uiteraard niet met licenties, maar met het leveren van diensten. Bij de overstap naar Open Source Software verschuift een deel van uw kosten naar diensten. De wereld van de Open Source Software is niet altijd even doorzichtig. Dienstverleners specialiseren zich er in om die wereld goed te kennen. Zij adviseren welke applicaties gebruikt kunnen worden voor uw zorginstelling, voeren implementaties uit en leveren beheer, support en training.
De ervaring leert dat het deel van de kosten dat verschuift naar diensten, beduidend lager is dan de licentiekosten voor gesloten software. De total cost of ownership komt veel lager uit.
Voorlopersbijeenkomst OS NOiV op 14 mei
Op donderdag 14 mei wordt in de omgeving van Utrecht de tweede Voorlopersbijeenkomst gehouden, georganiseerd door programmabureau NOiV. Doel van de voorlopersbijeenkomsten, die twee keer per jaar worden gehouden en op uitnodiging zijn voor voorlopers en zich in eerste instantie richten op geïnteresseerden vanuit medeoverheden, is het bij elkaar brengen van partijen waardoor kennis en ervaringen op het gebied van open standaarden en open source software worden uitgewisseld. Het programma van de Voorlopersbijeenkomst van 14 mei wordt binnenkort bekendgemaakt.
Kolab: mail, agenda, contacten
Kolab is een uitgebreide oplossing voor email, afspraken, contacten en meer. Een uitgebreide vervanger van bijvoorbeeld Outlook.
Verzoek aan Europese Commissie om zich te houden aan eigen beleid Open Standaarden
Een groep van Europese universiteiten, organisaties en individuen heeft een petitie gestuurd naar de Europese Commissie waarin zij hun zorgen uiten omtrent de lock-in effecten van private bestandsformaten van digitale documenten. Ondanks Europese interoperabiliteitsreguleringen, richtlijnen en aanbevelingen blijven de meeste agentschappen en subsidieprogramma’s gesloten formaten gebruiken om te communiceren met aanvragers en begunstigden, en eisen dat deze formaten worden gebruikt voor rapportages. Deze gesloten formaten zijn onder andere MS Office formaten, maar ook ongestandaardiseerde XML formulieren, ongestandaardiseerde PDF documenten, en anderen.
Open Standaarden zijn essentieel voor interoperabiliteit en keuzevrijheid gebaseerd op de duurzaamheid van verschillende software toepassingen. Zij bieden vrijheid van data lock-in gevolgd door vendor lock-in. Dit maakt Open Standaarden essentieel voor overheden, bedrijven, organisaties en individuele gebruikers van informatie-technologieen.
Software bedrijven zijn lang in staat geweest gebruikers te vangen in monopolies. Deze gang van zaken heeft innovatie, interoperabiliteit en toegang tot technologie en kennis gehinderd. Om de maatschappij te bevrijden van deze leveranciersafhankelijkheden zijn belangrijke internationale bewegingen opgekomen rondom Vrije Software (ook bekend als Open Source Software) en Open Standaarden. Deze technologieen bieden namelijk de fundamentele vereisten voor een democratische samenleving, zoals leveranciersonafhankelijkheid, duurzaamheid van informatie en een gelijk speelveld voor innovatie.
De Europese Commissie heeft het belang van Open Standaarden erkend en maakte het al in het Vijfde Kader subsidieprogramma (1998-2002) een vereiste. Opvolgende subsidieprogramma’s continueren het aanmoedigen van hun begunstigden om hun resultaten openbaar te maken in open formaten. De Eurocommissaris voor Mededinging, Neelie Kroes, stond erop dat “The Commission must do its part. It must not rely on one vendor, it must not accept closed standards, and it must refuse to become locked into a particular technology, jeopardizing maintenance of full control over the information in its possession.”
Dit jaar voegde Viviane Reding, Eurocommissaris voor de Informatiemaatschappij en Media, hier aan toe: “We need to take advantage of the win-win of open interfaces and standards such that the market can grow for all. Dominant players may try to use proprietary standards to lock consumers into their products or to extract very high royalties, ultimately stifling innovation and foreclosing market entry by new players. EC competition rules have here an important role to play in tackling such practices.”
De ‘kennis driehoek’ – onderzoek, onderwijs en innovatie – is een wezenlijke factor in de Europese inspanningen om de ambitieuze Lissabon-doelen tegemoed te komen. Veel programma’s, initiatieven en ondersteuningsmaatregelen worden uitgevoerd op Europees niveau om kennis te bevorderen. Desalniettemin eisen Europese Onderzoeks- en Ontwikkelingsprogramma’s van hun aanvragers en begunstigden gesloten formaten te gebruiken in hun aanvragen en rapportages.
De verenigde groeperingen die deze petitie ondersteunen bevelen het gebruik van internationaal gestandaardiseerde open uitwisselingsformaten sterk aan, zoals de door de ISO-ondersteunde Open Document Formaat (ODF) voor kantoortoepassingen. Zij vragen de EC te stoppen met het dwingen van EU burgers en organisaties om specifieke software van een leverancier te gebruiken. Zij verzoeken om documenten in Open Standaard bestandsformaten zodat gebruikers zelf kunnen bepalen welke software zij kiezen, en vereisen dat projectresulaten van EU-gesubsidieerde projecten toegankelijk worden gemaakt in Open Standaard bestandsformaten.
Het Free Knowledge Institute, intiatiefnemer van deze campagne, begrijpt dat de gevraagde veranderingen kosten en moeite met zich meebrengen, maar deze zijn nodig om de informatiemaatschappij tot een plek te maken waar iedereen kan leren, creeren, communiceren en zaken doen. Wouter Tebbens, voorzitter van FKI, zegt: “De noodzaak voor Open Standaarden is jaren geleden erkend. Waarom blijven EU-organen burgers dwingen om de tools van een speciefieke softwareleverancier te gebruiken? Ik denk dat het tijd is voor een integraal plan voor leveranciersonafhankelijke ICT en voor een vrije kennismaatschappij. Tijd om het beleid en aanbevelingen actief te implementeren!” Hij voegt toe: “Binnen onze coalitie zijn vele experts in relevante gebieden die graag de beste benadering willen bespreken om deze verandering teweeg te brengen.”
Veel Europese burgers en organisaties delen de zorgen. De Europese Commissie is verzocht zich te houden aan haar eigen bestaande beleid en aanbevelingen voor de adoptie van Open Standaarden. De Europese Commissie moet de duurzaamheid van informatie ondersteunen, de uitwisseling van informatie tussen projecten faciliteren, en ruimte laten voor innovatie, nu en in de toekomst.
‘Open source is klaar voor de zorg’
Open source heeft een geitenwollensokken-imago. Ziekenhuizen en andere organisaties hebben de overstap op open source software nog niet gemaakt. Het Antonius Ziekenhuis in Utrecht besloot er echter wel al toe.
Eigenlijk deed het Antonius Ziekenhuis in Utrecht al heel lang aan open source, vertelt ict-manager Gerrit Krediet. Hij is verbaasd dat het zo groot in het nieuws kwam, toen het ziekenhuis besloot om ook de werkstations op open source software te laten draaien.