Nieuws archief
Masterclass ‘Open ICT in de zorg’ roept op tot samenwerking
‘Hoe de kwaliteit en betaalbaarheid van de zorg te verbeteren met behulp van open standaarden en open source software’. Dat was een van de doelen aan de aftrap van de masterclass ‘Open ICT in de zorg’ in stadion Galgenwaard (Utrecht) op 11 juni. De bijeenkomst, georganiseerd door NOiV en ZorgOpen, werd bijgewoond door 25 beslissers op het gebied van ICT in de zorg. Een positieve en verhelderende bijeenkomst, die vraagt om een vervolg.
Masterclass in teken van delen kennis
“Uit ervaringen, bij onder meer het St. Antonius Ziekenhuis in Utrecht, blijkt dat Open ICT flink goedkoper kan zijn. Bovendien heb je op kwaliteit en ontwikkelingen meer invloed en kun je beter nagaan hoe de software werkt”, aldus Gerrit Krediet, initiatiefnemer van ZorgOpen, hoofd ICT van het Antonius Ziekenhuis, en een van de sprekers tijdens de masterclass. “Die bevindingen willen we graag uitdragen in Nederland, omdat we zien dat open-ICT nog beter wordt en nog voordeliger als er meer gebruikers zijn. Deze masterclass heeft als inzet om meer zorginstellingen over de brug te trekken.”
Presentaties NOiV: RSO Haaglanden en richtlijn medicatiegegevens
Na de introductie van dagvoorzitter Gerritsen was het de beurt aan Mia van Leeuwen, directeur van RSO Haaglanden (Regionale SamenwerkingsOrganisatie) en Stichting Transmurale Zorg Den Haag e.o., die voor het samenwerkingsverband in haar regio op zoek is naar opener ICT en naar bruikbare open standaarden. Een van de dingen waar RSO Haaglanden tegenaan loopt is dat niet altijd goede (open) standaarden voorhanden zijn. “Eigenlijk willen we op dat gebied meer tempo maken, maar dat is niet altijd mogelijk. Onder meer vanwege het ontbreken van standaarden”, aldus Van Leeuwen, die vanuit de zaal de suggestie kreeg om samen met partijen als NICTIZ en IHE die standaarden te maken.
Anne de Roos is projectleider van de conceptrichtlijn ‘Overdracht van medicatiegegevens in de keten’; een richtlijn die aangeeft welke medicatiegerelateerde gegevens essentieel zijn voor de overdracht van een patiënt. “Zo’n richtlijn is hard nodig, want het gaat nog te vaak fout”. Volgens de Roos is standaardisatie noodzakelijk. “Er is landelijke coördinatie nodig wat betreft de keuze van de standaard, de inbouw van de standaard en over eenduidig gebruik door zorgverleners.”
Paneldiscussie
Na een korte pauze was het tijd voor een paneldiscussie. Het panel was er op gericht om reeds in gebruik zijnde open source software te delen tussen zorginstellingen. Aan de discussie werd deelgenomen door Willy de Walderstein (Ruwaard van Putten Ziekenhuis Spijkenisse), Olav Windrich (Maasstad Ziekenhuis Rotterdam), Eleonoor van Galen (OIZ), Marina Berghuijs (jurist Mitopics), Steven Thijsen (IHE Nederland), en Gerrit Krediet (ZorgOpen en Antonius Ziekenhuis Utrecht). Erik Gerritsen legde de panelleden een aantal vragen voor over open source software bij hun organisatie.
Ruwaard van Putten: open source PACS
Willy de Walderstein: “Toen ik tien jaar geleden begon, was het net een kluwen spaghetti. De afgelopen jaren hebben we onze ICT-infrastructuur flink gemoderniseerd, en daarin spelen open standaarden en open source software een steeds belangrijker rol. Open source heeft als voordeel dat de prestaties vaak beter zijn dan bij gesloten software, en daarnaast valt met name de stabiliteit op. In ons ziekenhuis gebruiken we onder meer een open source PACS, een afgeleide van een open source pakket ontwikkeld aan de Universiteit van Triëst.”
Maasstad: order- en bestelsysteem
In het Maasstad Ziekenhuis wordt open source software onder andere ingezet voor het bestelsysteem. “We hadden een orderbestelsysteem dat niet goed werkte”, aldus Windrich. “De zoektocht naar een nieuw systeem bracht ons bij open source software, en dat bevalt prima. We gebruiken een systeem gebaseerd is op de winkel- en e-commercetoepassing osCommerce. Dat pakket hebben we aan onze wensen en eisen aangepast.
Deskundigen: markt zelf initiatief nemen
Marina Berghuijs van Mitopics maakte Gerritsen duidelijk dat zij vanuit haar functie vooral benieuwd is naar de ‘vooraf-vraag’. “Je kunt wel met partijen gaan samenwerken, bijvoorbeeld op het gebied van open source, maar mijn eerste vraag is dan wat je wil. Wat is je doel? Wat ga je bieden aan de markt, en hoe richt je dat in?”, aldus Berghuijs. Volgens haar moet niet de overheid, maar de samenwerkende partijen een project als dit financieren. Eleonoor van Gaalen beaamde dat: “Anders ga je met overheidsgelden de markt beïnvloeden.”
Antonius Ziekenhuis Utrecht
In een snelle presentatie maakte Gerrit Krediet de aanwezigen duidelijk dat er, door te kiezen voor Open ICT, veel te winnen is. “Je bent gek als je niet aan open standaarden en open source software doet”, aldus Krediet. “Volgens Gartner is de verwachting dat we in 2015 7 miljard aan ZorgICT besteden, waarvan 4,2 aan software. Die 4,2 miljard kun je decimeren als je investeert in open source. Realiseer je wat voor idiote dingen je doet als je dure closed source koopt, terwijl de open oplossingen voor de deur liggen”, zo betoogde Krediet. “Alleen al in dit panel zit kennis en ervaring voor een bezuiniging van tenminste een paar ton per zorginstelling.”
Samenwerking
“Onder meer uit de business case van het Antonius Ziekenhuis blijkt dat Open ICT loont en veel voordelen kent. Zo is de kwaliteit van open source software minimaal gelijk, is de prijs veel lager, hoeft vanwege de stabiliteit minder uitgegeven te worden aan onderhoud, is het transparanter wat er met de data gebeurt, is er meer invloed op ontwikkeling en is beter maatwerk mogelijk. Bovendien betekent het einde van de vendor lock-in meer keuzevrijheid en voordeliger inkoop”, aldus Krediet. Vervolgens legde hij een aantal vragen op tafel legde die nog wel eens in één adem worden genoemd met open source software. Hoe vind je de goede spullen? Hoe voorkom je dat je het wiel zelf moet uitvinden? Hoe zit het met de veiligheid en continuïteit? “Wil je écht deze vragen en drempels wegnemen dan is een organisatie nodig die zorgt voor advies en projectleiding, die ervoor zorgt dat er gezamenlijk opgetrokken kan worden richting leveranciers, en dat de ontwikkelingen gecontroleerd worden. Bijvoorbeeld in de vorm van een keurmerk.”
Verdienmodel
Over het verdienmodel van zo’n gezamenlijke organisatie moet je goed nadenken, legt Gerrit Krediet uit. “Dat verdienmodel heeft verschillende ‘instapmogelijkheden’. Zo kan gedacht worden aan instapkapitaal van deelnemende organisaties, het betalen voor het lidmaatschap, betalen per product, maar ook betalen in natura (kennis, ontwikkeling, pilots) is een reële optie.” De oproep van Gerrit Krediet voor meer samenwerking in de zorg bleek tijdens de masterclass niet tegen dovemansoren gericht. Een aantal partijen toonde zich serieus geïnteresseerd om samen op te trekken in het gebruik van open-ICT.
Positieve energie
Aan het eind van de masterclass wilde Erik Gerritsen weten of de verwachtingen van eerder die middag waren uitgekomen. De reacties waren zeer positief. Zo gaf Niek den Toom van de Koninklijke Nederlandse Maatschappij ter bevordering der Pharmacie (KNMP), aan “veel lichtpunten te hebben gezien.” Fred Körver van Maastro Maastricht liet weten “erg uit te zien naar de volgende concrete stap” en voor Ineke Schop, programmamanager van NOiV, was het duidelijk dat je ‘gewoon moet gaan’. “Daarin ben ik vanmiddag nog maar eens bevestigd”, aldus Schop.
Bron: NOiV
Kroes: vendor lock-in is publieke geldverspilling
Vendor lock-in door overheden is een verspilling van publieke gelden. Dat zei eurocommissaris Neelie Kroes donderdag 10 juni op de OpenForum Europe Summit 2010 in Brussel. Ze wil gedetailleerde Europese richtlijnen voor overheidsaanbestedingen opstellen, die overheden moeten behoeden voor vendor lock-in. Daarnaast wil ze softwarefabrikanten gaan verplichten om hun producten open te maken.
NOiV stuurt brief aan tweede kamer
‘Implementatie van open standaarden en open source software aanjagen en ondersteunen’; ‘bouwen aan infrastructuur voor samenwerking’; ‘professionaliseren van standaardisatieproces’. Dit zijn drie van de vijf stappen (‘prikkels’) die de implementatie en adoptie van het NOiV-beleid de komende jaren een noodzakelijke impuls moeten geven. De vijf stappen staan in een Open Brief (PDF, 64 kB), die opgesteld is door Erik Gerritsen en Frans Nauta, beiden ambassadeurs Nederland Open in Verbinding. ‘Door te sturen op een meer ‘open’ ICT heeft het nieuwe kabinet de kans om én miljarden te bezuinigen én de kwaliteit van de overheids-dienstverlening te verbeteren’, aldus de opstellers van de brief.
Case tijdens zorgmasterclass over ‘open’ berichtenuitwisseling
Vrijdag 11 juni wordt in Utrecht een Masterclass over Open ICT in de zorg gehouden, georganiseerd door programmabureau NOiV en ZorgOpen. In de eerste helft van het programma, dat inhoudelijk wordt vormgegeven door het NOiV, licht Mia van Leeuwen de business case toe voor het organiseren van regionaal berichtenverkeer in de regio Haaglanden. Mia van Leeuwen is directeur van RSO Haaglanden en daarnaast directeur van Stichting Transmurale Zorg Den Haag e.o..
RSO Haaglanden is eind juni 2009 opgericht om het regionale berichtenverkeer tussen hulpverleners in de regio Haaglanden te organiseren. De RSO heeft vijf aandeelhoudersgroepen: de huisartsen, de apothekers, de curatieve sector (ziekenhuizen, revalidatie en geestelijke gezondheidszorg), de organisaties voor verzorging, verpleging en thuiszorg en de zorgverzekeraars. De organisatie is het resultaat van een proces waarin de gezamenlijke zorgaanbieders en de deelnemende verzekeraars een visie op de regionale ICT hebben ontwikkeld. Zo is er een agenda voor het berichtenverkeer opgesteld, met onderwerpen als elektronisch verwijzen, elektronisch organiseren van nazorg, elektronisch laboratoriumoverzicht, waarneemdossier huisartsen en elektronisch medicatie overzicht. Aan de hand van deze agenda is een business case gemaakt.
Aanleiding voor de masterclass is de constatering in het rapport ‘Open Standaarden & Open Source Software in de zorg’ (2009 – PDF – 2 MB) dat veel bestuurders in de zorg zich (nog) onvoldoende bewust zijn van het belang van open standaarden en open source software. De masterclass op 11 juni wordt voorgezeten door Erik Gerritsen, ambassadeur open standaarden en open source software.
Al eerder werden twee cases voor de masterclass bekend. ZorgOpen draagt zorg voor een gezamenlijke case over drie zorginstellingen (St. Antonius Ziekenhuis Utrecht, Maasstad Ziekenhuis Rotterdam, Ruwaard van Putten Ziekenhuis Spijkenisse), die bezig zijn de mogelijkheden te onderzoeken om onafhankelijk van elkaar ontwikkelde zorgspecifieke (open source) software te delen en samen door te ontwikkelen. De tweede case van NOiV gaat over de ‘open’ gegevensset voor medicatiegegevens ontwikkeld door de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuisapothekers (NVZA).
Aanmelden voor de masterclass Open ICT voor zorgbestuurders kan door een e-mail te sturen naar Anuskha.Soerahi@noiv.nl, onder vermelding van ‘Masterclass 11 juni’.