ZORGOPEN - informatieplatform over Open Source in de zorg

Software waarvan de broncode vrij beschikbaar is. In het licentiemodel is het intellectueel eigendom en het (her)gebruik van de software en bijbehorende broncode zo geregeld dat elke licentienemer de broncode mag inzien, gebruiken, verbeteren, aanvullen en distribueren. Door het toenemende gebruik van internet heeft open source software de laatste jaren een grote ontwikkeling meegemaakt. Vele programmeurs, verspreid over de hele wereld ontwikkelen mee, waardoor open source software in korte tijd is uitgegroeid tot robuuste, volwassen, gebruiksvriendelijke programmatuur.

Een open source licentie dwingt af dat de broncode van het product, en soms ook de aanpassingen daarop, vrij beschikbaar moet zijn. In de Open Source Initiative voorwaarden staat beschreven waaraan een licentie moet voldoen, om open source genoemd te kunnen worden.

De vrijheid om software aan te kunnen passen heeft ertoe geleid dat een grote groep belanghebbenden over de hele wereld, de community, samenwerkt om de software te verbeteren of uit te breiden, zonder dat eigendomskwesties deze samenwerking in de weg zitten.

Deze nieuwe vorm van samenwerking, waarbij personen uit verschillende organisatie en landen samen ontwikkelen aan software, wordt de open source ontwikkelmethode genoemd.

Een belangrijke reden om een open source oplossing te gebruiken, is dat iedere gebruiker profiteert van de snelle en innovatie aanpassingen die het gevolg zijn van deze ontwikkelmethode. Ook als men zelf niet als ontwikkelaar bijdraagt.

Dienstverleners die Open Source Software ondersteunen verdienen hun geld uiteraard niet met licenties, maar met het leveren van diensten. Bij de overstap naar Open Source Software verschuift een deel van uw kosten naar diensten. De wereld van de Open Source Software is niet altijd even doorzichtig. Dienstverleners specialiseren zich er in om die wereld goed te kennen. Zij adviseren welke applicaties gebruikt kunnen worden voor uw zorginstelling, voeren implementaties uit en leveren beheer, support en training.

De ervaring leert dat het deel van de kosten dat verschuift naar diensten, beduidend lager is dan de licentiekosten voor gesloten software. De total cost of ownership komt veel lager uit.

U ziet al heel vaak open source software om u heen. De meeste websites worden tegenwoordig gebouwd op een Linux besturingssysteem met een Apache webserver. Veel sites worden gemaakt in een open source Content management Systeem zoals Joomla! of Drupal.

ZorgOpen kan een demonstratie bij een andere zorginstelling voor u regelen. Neem contact op voor een afspraak.

Hier kunt u demo’s bekijken van generieke open source software

Naar het overzicht van Open source oplossingen voor de zorg

U kunt terecht bij elke leverancier met kennis van open source (en zorg). Omdat de open source software door iedereen met kennis van software is in te zien, te onderhouden en te wijzigen, zit u niet vast aan een leverancier. Het is wel raadzaam om een partij met voldoende kennis van de gezondheidszorg en open source in de hand te nemen, waar u met uw vragen terecht kunt. ZorgOpen adviseert u graag over leveranciers met deze specifieke kennis.

Een computerprogramma bestaat vaak uit twee delen: de software op de computer (executable) en de ‘broncode’ waarmee de executable gemaakt is. Om de software te laten werken is alleen de executable nodig. Om software aan te passen is de broncode nodig.

Bij open source software is de broncode vrij beschikbaar, waardoor iedereen die de code kan begrijpen, deze kan inzien, controleren en bewerken.

Als gebruiker van open sourse software kunt u als zorginstelling zelf bepalen of en hoe de software aangepast moet worden. En door welke ontwikkelaar of leverancier. Uw zorginstelling is niet meer gebonden aan een leverancier en kan daardoor veel goedkoper inkopen (er is geen vendor-lock-in meer).

Open Source software is vrij te verkrijgen (bijvoorbeeld door te downloaden van internet). Overstappen op Open Source is echter niet gratis. Een complete oplossing bestaat uit meer dan alleen software. Er is expertise, ondersteuning en training nodig om open source software succesvol te implementeren en continueren bij uw zorginstelling. Normaal heeft u deze kosten ook (naast licentiekosten), nu heeft u deze kosten uitsluitend.

De totale ICT kosten voor een zorginstelling (TCO) vallen aanzienlijk lager uit als open source software gebruikt wordt. U betaald geen licentiekosten en de software is beter en stabieler,  waardoor minder onderhoud nodig is.

Hieronder staat een voorbeeld voor de kosten van de werkplek (Bron: Antonius/Mesos groep):

De Nederlandse overheid promoot open source met het programma Nederland Open in Verbinding (NOiV). Het NOiV informeert overheidsorganisaties over de mogelijkheden van open standaarden (OS) en open source software (OSS) en stimuleert de toepassing ervan. De overheid doet dit om de volgende redenen:

• het verhogen van de toegankelijkheid van informatie doordat open source software gebruik maakt van open standaarden voor informatieopslag en -uitwisseling
• meer transparantie van overheidshandelen doordat de werking van computertoepassingen volledig inzichtelijk is voor EDP-auditors
• het verhogen van de informatieveiligheid doordat de broncode door iedereen beoordeeld kan worden
• het vergroten van de toekomstvastheid van de gekozen oplossingen doordat de code wereldwijd door een grote groep ontwikkelaars kan worden bewerkt en onderhouden, terwijl de code inzichtelijk blijft (leveranciersonafhankelijk)
• het vergroten van de concurrentiekracht onder softwareleveranciers
• het bevorderen van innovatie op de softwaremarkt
• het verlagen van de kosten doordat open source software vaak (er is ook proprietary open source software) kosteloos wordt aangeboden